Η ιστορία του Πέραματος Λέσβου (ή Πέραματος Μυτιλήνης) είναι στενά συνδεδεμένη με τη ναυτική και εμπορική κίνηση στο Στενό της Μυτιλήνης, το οποίο χωρίζει τη νήσο Λέσβο από την απέναντι ακτή της Μικράς Ασίας (σημερινή Τουρκία).

1. Αρχαία και Βυζαντινή Περίοδος

Το Πέραμα ήταν από τα σημαντικά σημεία διέλευσης από την Λέσβο προς την Ασία από την αρχαιότητα. Η Μυτιλήνη, ως σημαντική ναυτική και εμπορική δύναμη, χρησιμοποιούσε το στενό για εμπόριο και στρατιωτικές κινήσεις. Κατά τη Βυζαντινή περίοδο, το Πέραμα διατήρησε τη στρατηγική του σημασία, ενώ η Λέσβος αποτελούσε τμήμα της βυζαντινής αμυντικής αλυσίδας εναντίον πειρατών και επιδρομέων.

2. Οθωμανική Περίοδος (1462–1912)

Μετά την οθωμανική κατάκτηση της Λέσβου (1462), το Πέραμα εξακολούθησε να είναι σημαντικό λιμάνι και σημείο ελέγχου. Η Μυτιλήνη παρέμεινε εμπορικό κέντρο, και το Πέραμα χρησίμευε για τη διέλευση εμπορευμάτων και ανθρώπων προς τη Σμύρνη και άλλες οθωμανικές πόλεις. Κατά τον 19ο αιώνα, με την άνοδο του εθνικισμού, πολλοί Λεσβιοι διαμαρτύρονταν για την οθωμανική κυριαρχία, και το Πέραμα ήταν σημείο διαφυγής για επαναστάτες.

3. Νεότερη Ιστορία (1912–σήμερα)

  • 1912: Η Λέσβος ενσωματώθηκε στην Ελλάδα μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους. Το Πέραμα έγινε επίσημα ελληνικό έδαφος, αλλά η απέναντι ακτή παρέμειβε υπό Τουρκική κυριαρχία.

  • 1922 (Μικρασιατική Καταστροφή): Χιλιάδες πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία διέσχισαν το Πέραμα για να βρουν καταφύγιο στη Λέσβο.

  • Σύγχρονη εποχή: Το Πέραμα εξακολουθεί να είναι σημαντικό λιμάνι, με συχνές ferry διαδρομές προς τη Τουρκία (Αϊβαλί, Dikili). Παίζει σημαντικό ρόλο στο τουριστικό και εμπορικό κίνημα μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.

4. Οικονομική & Πολιτιστική Σημασία

  • Λιμενικές υπηρεσίες: Το Πέραμα συνδέει τη Λέσβο με την Τουρκία, με καθημερινά δρομολόγια.

  • Τουρισμός: Πολλοί τουρίστες χρησιμοποιούν το Πέραμα για σύντομα ταξίδια στην απέναντι ακτή.

  • Ιστορική μνήμη: Συνδέεται με τη μικρασιατική κληρονομιά και τη διασπορά των Ελλήνων.

Σήμερα, το Πέραμα Μυτιλήνης παραμένει μια ζωντανή πύλη ανταλλαγών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, διατηρώντας τη μακρά ιστορία του ως σταυροδρόμι πολιτισμών.